Alevilikte Kurban Cemi (Hubyar Ocağı erkanı örneği)

KURBAN CEMİ

Kurban Cemi; adından da anlaşılacağı gibi herhangi bir kurban kesildiği zaman yapılan bir cemdir. Kurban Cemi için herhangi bir zaman ve sayı kısıtlaması yoktur. Yılın her mevsiminde, her gününde yapılabilir. Kurban; bir kişi, aile veya topluluk adına kesilebilir.

Kurban Cemi nasıl yürütülür?

Dedenin,  herkesten önce cemevinde hazır bulunması genel ku-raldır. Cemevine varınca postuna niyaz eder ve yerine oturur.

Eğer cemde dededen önce gelen başka bir dede var ise; cemi yönetecek dede önce gelen dedenin duasına durur ve postuna öyle geçer. Burada şu dua okunur:

 

Dar duası 1

Allah Allah…

Darın divanın kabul ola,

İsteğini dileğini Allah, Muhammet, Ali vere

Gelmeniz hayırlı ola

Devahlar kabul ola

Secdeye inen başlar, dişler

Ağrı, acı görmeye.

Gerçeğe Hu.

Veya;

Allah Allah…

Durduğun dardan

Yürüdüğün yoldan

Çağırdığın erden, pirden şefaat ola

Gerçeğe Hu.

Dede yerine oturduktan sonra da; ceme katılacak canların gelişleri devam eder. Bu arada, ceme her gelen can veya aile yerlerine oturmadan önce dedenin duasına durur. Aile, sağdan itibaren büyüklük sırasına göre yan yana dizilirler. Tüm canlar elleri önünde bağlanmış, sağ ayağı sol ayak başparmağı üstünde ve vücut öne doğru eğik şekilde durur. Dede şu duayı okur:

 

        Dar duası 2

Allah Allah !

Gelmeniz kutlu,

Ağzınız tatlı ola.

İsteğinizi dileğinizi Muhammed, Ali vere;

Ali katarından, Hüseyin yolundan ayırmaya

Üstadımız Ali;

Pirimiz Hünkâr Hacı Bektaş-ı Veli yardımcınız ola

Hubyar Sultan şefaatinden ayırmaya

Gerçeğe Hu.

Veya;

Allah Allah…

Durduğunuz dardan

Yürüdüğünüz yoldan

Çağırdığınız erden, pirden şefaat ola

Gerçeğe Hu.

Veya;

Geldiğiniz yoldan

Durduğunuz dardan,

Çağırdığınız pirden şefaat göresiniz.

Cenabı Hak,

Hünkâr Hacı Bektaş Veli Sultan

İkrarınızda bel karar eyleye

Allah’a kul; Muhammed’e ümmet, Ali’ye talip eyleye

Bu yoldan, bu dardan, bu pirden ayırmaya

Ceddi cemalini yaramaza, uğursuza,

Pirsize duş getirmeye.

Hayının şerrinden, görünmez kazadan beladan koruya

Hayırlı evlat, hayırlı devlet,

Hayırlı rahmet, hayırlı nasip eyleye.

Darınız niyazınız kabul ola

Gerçeğe Hu

 

Duasını alan canlar, cem meydanına secde edip öptükten sonra dedenin elini öperek, arkalarını dedeye dönmeden geri geri çeki-lir ve cemde oturacakları yerlere geçerler ve dar şeklinde otu-rurlar. Dede,

Hu yeni gelen canlar. Destur rahat oturun” deyince rahata geçerler.

Ceme katılacak tüm canlar yerlerini aldıktan sonra cem başlar. En önce, cemin düzenini ve işleyişini sağlayan gözcü; elinde asası ile gelir ve dede duasını verir;

 

Gözcü (gözlekçi) duası

Allah Allah…

Darın divanın kabul ola,

İsteğini dileğini Muhammed, Ali vere,

Gözcü Karaca Ahmet’ten cümlemize şefaat ola

Gerçeğe Hu.

 

Gözlekçi duasından sonra dede, isterse yol hakkında veya günlük olaylar hakkında bilgilendirici ve aydınlatıcı konuşmalar yapar. Nasihat eder.

Muhabbetin ardından âşıklar üç deyiş okurlar. Buna “Deste bağ-lama” denir.

 

Deyiş 1

Çıkıp arş yüzünde nurda oturan

Mevtasını mevtasına yetiren

Kudret yarılıp lokma getiren

Süt ile ahmeri, balı Hubyar

 

Ateşler yok iken çiğler pişiren

Dalga verip kalp evini coşuran

Muhaned Köprüsü’n suyun şaşıran

Kurtardı zulümden yolu Hubyar

 

Bakmıyor mu kayık başçı haline?

İsmi azam duası geldi diline

Bir avuç kum aldı hemen eline

Az kaldı deryayı kuruta Hubyar

 

Eşiğin altında kitap sırrınan

İki cihan boyanmıştır nurunan

Ali Baba ile girdi fırına

Estirdi kar ile yeli Hubyar

 

Engin ovalarda yurdun tutmadı

Zerrece işine hile katmadı

Yabancının bahçesine gitmedi

Kendi güllerini derdi Hubyar

 

Sağ adamı musallaya koydular

“Buyur derviş cenazeye” dediler

Orda hazır idi Kırklar, Yediler

Sağ adamı ölü kıldı Hubyar

 

“Allahu ekber” dedi aldı canını

Ih demeden uyuşturdu kanını

Varsın ıssız koysun münkir yurdunu

Sağ adamı ölü kıldı Hubyar

Yedi gün yedi gece külhan yaktılar

Onu yansın diye nara attılar

Yirmi dört saat sonra açtı baktılar

Sakalı buz tutmuş, geldi Hubyar

 

Bütün rical, hep sıraya dizildi

Kerameti arşta bile sezildi

Gürgen Çukuru’na berat yazıldı

Baltasını dala taktı Hubyar

 

Bağrıma kâr etti Düldül’ün sesi

Dinleyince gerçek erin nefesin

Uzatırsın neden bunun ötesin

Derviş Ali edna kulun Hubyar

 

Deyiş 2

Divane gönlümüz geçmez güzelden

Mihri yar eyledi senden ya Ali

Benim arzumanım sensin ezelden

Gitmez muhabbetin candan ya Ali

 

Canı dilden sevenlerin canısın

Âşıklara meth etmenin şanısın

Noksana kalmayan mürvet ganisin

Geçersin günahtan, kandan ya Ali

 

Müşkülünü halledersin müşküle

Çağırdıkça yetişirsin düşküne

Kerbela’da yatan İmam aşkına

Şefaat bekleriz senden ya Ali

 

Nice yüz bin yıllar kandilde durdun

Atanın belinden zuhura geldin

Onun için Hak’ı gümana saldın

Bin bir dondan baş gösterdin ya Ali

Tarikat içinde Şemsi Kamerin

Hakikat içinde zatı kemalin

İstemem cenneti göster cemalin

Kul Himmet göçmeden handan ya Ali

 

Deyiş 3

Canım erenlere kurban

Serim meydanda meydanda

Bütün ikrar canım feda

Canım meydanda meydanda

 

Yanarım yoktur dumanım,

Gönlümde yoktur gümanım
Al malım bağışla canım,

Varım meydanda meydanda

 

Kellemi koltuğuma aldım

Kan ettim kapına geldim

Ettiğime pişman oldum

Serim meydanda meydanda

 

Yoktur çınarım, tımarım

Yoktur kalbimde gümanım

Al malım varlığa canım

Dilim meydanda meydanda

 

Müminlere hülle biçin

Ol kelp rakipten kaçın

Ben bülbülüm bir gül için

Zarım meydanda meydanda

 

Mümin olan olur Veli

Veli olan olur gani

Nesimi’yem yüzün beni

Derim meydanda meydanda

 

Veya;

 

Kudret ilminden bir delil yandı

Şan verdi âleme şanı Kırkların

Ol hakkın meyinden içenler kandı

Cevahir madeni kanı Kırkların

 

Meryem sırrın değmelere açmadı

Ese şu dünyada don değişmedi

Kırklar da bir ana rahmine düşmedi

Ya nerden verildi canı Kırkların

 

Selman sail oldu, Allah dost dedi

Bir zembil istedi bir de post dedi

Muhammed Kırklardan nişan istedi

Bir yaradan aktı kanı Kırkların

 

Fatma’yı ol Kırklarda gördüler

Engür şerbetini orda verdiler

Tambura bağlanıp çarka girdiler

Bir cümleden oldu şanı Kırkların

 

Şah Hatai’m bir acayip hal oldu

Kırklar erkân sürdü kadim yol oldu

Muhammed’in teri gonca gül oldu

Koktu burcu burcu cemi Kırkların

 

Âşıkların deyişlerinden sonra dede bir dua eder.

 

Allah Allah…

Vakitler hayır ola,

Hayırlar feth ola, şerler def ola

Hak, Muhammed, Ali didarından

Ehlibeyt meşrebinden

İmam Hüseyin’in katarından didarından ayırmaya.

Görünür, görünmez kazadan koruya

Hak saklaya, Hızır bekleye

Hubyar Sultan, yolundan izinden ayırmaya

Gerçeğe Hu.

 

Duadan sonra gözlekçi cem erenlerini marifete geçirmek için;

Marifete Hu. der.

Bunun üzerine ön sıradakiler dizleri üzerine dara geçerler; arka sıradakiler ise ayağa kalkar. Hubyar ceminde çoğunlukla ön sırada erkekler, arka sırada ise kadınlar bulunur.

 

Tüm canlar dara geçince süpürgeci, süpürgesini koltuğunun altına almış vaziyette meydana gelir ve dedenin elini öper. Cem meydanını süpürerek ileri geri gider. Sırtını hiçbir şekilde dede-ye dönmez. Süpürme işi bitince dedenin duasına durur.

 

Süpürgeci duası

 

Allah Allah…

Biz üç bacı idik,

Güruh-u Naci idik,

Kırklar Cemi’nde birimiz süpürgeci idik.

Haki pervane

Mürşidi divane

Kul hizmeti ile bağışlana

Seyyid-i Faraş’tan şefaat ola.

Gerçeğe Hu.

Veya;

Allah Allah…

Hizmetin kabul ola

Muradın hasıl ola

Seyyid Faraş efendimizin

Hizmeti üzerinize ola

Gerçek erenler demine Hu.

Dede bir duazimam ile cemi başlatır. Bunun bir diğer adı da “Cem Birleme Duası”dır.  :

 

Cem birleme (akşam) duazimamı

 

Allah Allah….

La feta illa Ali illa Seyfe illa Zülfikar;

İlla Düldül illa Kamber illa Şah.

 

Muhammed Ali’yi candan sevenler

Yorulup yollarda kalmaz inşallah

İmam Hasan’ın yüzün görenler

Hüseyin’den mahrum olmaz inşallah

 

İmam Zeynel’den bir dolu içen

İmam Bakır’dan kaynayıp coşan

Sıdk ile İmam Cafer’e ulaşan

Bundan özge yola sapmaz inşallah.

 

İmamı Musa’dan gelen erenler

Can baş feda edip cemler görenler

İmam Rıza’ya zehir verenler

Divanda şefaat bulmaz inşallah.

 

Bir gün olur okuturlar defteri

Şah oğlunun elindedir teberi

Uyanırsa Taki, Naki, Askeri

Açılan gülümüz solmaz inşallah

 

Hatai der bu iş bir gün biter a

Özünü kata gör ulu katara

Mehdi şevki bu cihanı tutar a

Şah oğluna sitem olmaz inşallah.

 

 

Veya;

Bülbül oldum gül dalında şakırım

Medet Allah, ya Muhammed ya Ali,

Şahı Merdan kitabını okurum

Medet Allah, ya Muhammed ya Ali.

 

Muhammed Ali’dir dersimi veren,

Hasan, Hüseyin’dir okunan Kuran

Zeynel Abidin’dir kalbime giren

Medet Allah, ya Muhammed ya Ali.

 

İmam Bakır nur gölünü akıttı,

İmam Cafer bizi sırdan okuttu,

Musa Kâzım gevher yükünü tuttu

Medet Allah, ya Muhammed ya Ali.

 

İmam Rıza’nın yaslıdır günü

Taki’nin, Naki’nin akıyor kanı,

Hasan Askeri’ye ulaştır beni

Medet Allah, ya Muhammed ya Ali.

 

Şah Hatai’m hayalinde gezdirir

Aşkı muhabbet deryasında yüzdürür

Muhammed Mehdi’ye böyle yazdırır

Medet Allah, ya Muhammed ya Ali.

 

Veya;

Niyazım var Muhammed’le Ali’ye

Cümle günahıma imamlar medet

Bağışla suçunu bu günahkârın

Cümle günahıma imamlar medet

 

Ağu kattılar Şah Hasan’ın payına

Lanet indi Muaviye soyuna

İmam’ı Hüseyin’in yüzü suyuna

Cümle günahıma imamlar medet

Zeynel Abidin’dir benim penahım

İmam Bakır kalp evinde mihmanım

Ol İmam Cafer’dir efendim benim

Cümle günahıma imamlar medet

 

On İki İmam’a niyaz eylerim

Hasan Askeri’ye halim söylerim

Muhammed Mehdi’ye tamam eylerim

Cümle günahıma imamlar medet

 

Miraçta oturan ol Fahri Ahmet

Yardım eyle bize çektirme zahmet

Muhammed, Ali’ye eylerim minnet

Cümle günahıma imamlar medet

 

Mehemmed’im zikreylerim erleri

Beyan eylediniz gizli sırları

Rum erleri, Horasan’ın pirleri

Cümle günahıma imamlar medet

 

Bu duazimamın ardından hiç ara vermeden dede şu duayı okur:

 

Hayırların kabulü, şerlerin defi

            Kusurların affı için

            Aliyen Aliyullah

            Veliyen Veliyullah

            Mürşidi kâmil

            Kâmili mürşit

            Duazda imam

Yetiş ya On İki İmam

            Öz birliğine

            Hacet kabullüğüne

            İtikat keskinliğine

            On İki İmamlar yoluna

Diyelim Allah Allah

 

Allah Allah…

            Hayır hacetler kabul ola

            İstekler kadim ola

            Muratlar hasıl ola

            Er’den bakım, Hak’tan nazar ola

            Hazreti Pir şefaatinden, didarından ayırmaya

            Hak saklaya, Hızır bekleye

            Hubyar Sultan gözleye, kollaya

            Gerçeğe Hu.

Bundan sonra kurban tığlamaya geçilir.

 

Kurban tığlama

Ve bundan sonra;  kesilecek kurbanlar cem meydanına getirilir. Kurban sahipleri gelir, kurbanın sol tarafına geçip; sağ ayağını yukarı kaldırarak duaya durur: Dede önce bir duazimam okur:

 

Allah Allah …

La feta illa Ali illa Seyfe illa Zülfikar;

İlla Düldül, illa Kamber illa Şah. (3 defa)

 

Akıl ermez yaradanın sırrına

Muhammed Ali’ye indi bu kurban

Kurban olam kudretinin nuruna

Hasan, Hüseyin’e indi bu kurban

 

Ol İmam Zeynel’in destinde idim

Muhammed Bakır’ın dostunda idim

Cafer-i Sadık’ın postunda idim

Musa Kâzım, Rıza’ya indi bu kurban.

 

Muhammed Taki’nin nurunda idim

Aliyyül Naki’nin sırrında idim

Hasan-ül Askeri’nin darında idim

Muhammed Mehdi’ye indi bu kurban.

 

Tarikattan hakikate ereler

Cenneti alaya hülle sereler

Muhammed, Ali’nin yüzün göreler

Erenler aşkına indi bu kurban

 

Aslı Şahı Merdan, Güruh-u Naci

Gerçeğe bağlıdır bu yolun ucu

Senede bir kurban talibin borcu

Pir-i Tarikata indi bu kurban

 

Şah Hatai’m eder bilir mi her can

Kurbanın üstüne yürüdü erkân

Tırnağı tespihtir kanı da mercan

Oniki İmamlar’a indi bu kurban

 

Ardından kurbanları tekbirler. Buna “Arafat tekbiri” denir.

 

Arafat tekbiri

Allah Allah…

Kalbiyeti kurban

İmanı İbrahim

Delili Cebrail

Peyiki Sultan

Hak yoluna kurban

Edene kurban

Bismillahi tekbir Allahü ekber…

La ilahe illallahü vallahü ekber.

Veliyullah hak.

(3 kez tekrarlanır.)

 

Duadan sonra kurbanlar cem meydanında serbest bırakılır ve âşık (zakir) bir duazimam, üç kurban tekbiri okur:

 

Kurban tekbiri 1

İndim Koç Baba’yı devah eyledim

Bugün yaylımdadır, geliyor koçlar

Gördüm cemalini salâvat verdim

Bugün yaylımdadır geliyor koçlar

 

Biri beyaz amma bir kırmızı

Onlar da seçerdi baharı yazı

Sanki Zülfikar’a benzer boynuzu

Bugün yaylımdadır geliyor koçlar

Gördüm amma seçemiyom izleri

Elham suresine benzer yüzleri

Ay ile gün gibi parlar gözleri

Bugün yaylımdadır geliyor koçlar

 

Geri dönmüş aslan gibi gidiyor

Gören âşıkları hayran ediyor

Hızır Nebi çoban olmuş güdüyor

Bugün yaylımdadır geliyor koçlar

 

Alnında yazılı kırk ayet Kuran

Hiç mahrum kalır mı bu yola uyan

Yarın mahşer günü şefaat uman

Bugün yaylımdadır geliyor koçlar

 

Abdal Dedem biz çekeriz yasları

Evliya enbiya hub nefesleri

Dört kapıya beyan olur sesleri

Bugün yaylımdadır geliyor koçlar

 

Kurban tekbiri 2

Ali meydanına bir kurban geldi

İsmail’e inen koça benzettim

Anası meledi bağrımı deldi

İsmail’e inen koça benzettim

 

Kadir mevlam sürme çekmiş yüzüne

Yüz sürelim tırnağına dizine

Koç dergâha gitti düşün izine

İsmail’e inen koça benzettim

 

Koçu tekbirledi Kırklar birisi

Bir lokmadan kandı cümle varısı

Emir ayyar belindedir derisi

İsmail’e inen koça benzettim

Kadir Mevla’m kabul etsin koçunu

Bağlayalım ayağının ucunu

Ali meydanıdır sorman suçunu

İsmail’e inen koça benzettim

 

Ufacık doğrayın koyun kazana

Mahrum can koymayın çekin meydana

Kul olayım bu kalemi yazana

İsmail’e inen koça benzettim

 

İsmail’e inen koçun örneği

Yalan değil, gözümüzün görneği

İdris’e üsküf oldu tırnağı

İsmail’e inen koça benzettim

 

Kul Himmet Üstadım arzular canım

Kurbanla birlikte kaynıyor kanım

Hüseyin’im kabul olsun kurbanım

İsmail’e inen koça benzettim

 

Kurban tekbiri 3

Muhammed, Ali’yi candan sevenler

Kurbanınız kabul olsun erenler

El bağlayıp bir ikrarda duranlar

Kurbanınız kabul olsun erenler

 

Bu kurbanın aslı nergisden geldi

Dört melek geldi kısmetin böldü

Kırkların ceminde erkânı gördü

Kurbanınız kabul olsun erenler

 

Kaynar kaynar, kazanını taşırır

Ateş mürşit olmuş onu pişirir

Kurban tek değildir, eşin getirir

Kurbanınız kabul olsun erenler

İmam Ali hizmet eder kurbana

Hizmet eder Hıdır Abdal Sultan’a

İhlâs ile getirilsin meydana

Kurbanınız kabul olsun erenler

 

Hasan, Hüseyin’im, Zeynel’dir Şahım

Bakır, Cafer, Kâzım, Rıza’dır mahım

Taki, Naki, Askeri, Mehdi penahım

Kurbanınız kabul olsun erenler

 

Sefil Ali himmet aldı pirinden

Yazı yazsam kurbanının kanından

Muhammed Ali’nin alın nurundan

Kurbanınız kabul olsun erenler

 

Kurban tekbiri biter bitmez, sahipleri gelerek kurbanların soluna geçer ve duaya dururlar. Dede dualarını verir:

 

Kurban duası

Allah Allah…

Kurbanınız kabul ola,

İkrarınız kadim ola,

Dergâh-ı ilahiden yazılmış ola,

Yüzünüz ak ola,

Lokma sahipleri kurbanlarından şefaat bula.

Hak erenler utandırmaya, cehennem ateşine yandırmaya,

Üçlerin, Beşlerin, Yedilerin, Oniki İmamlar’ın,

On Dört Masum-u Paklar’ın, onyedi kemerbestlerin,

Hazır, gaip, zahir, batın erenlerin hayır himmetleri

Dua ve şefaatleri üzerinizde hazır ola.

Ehlibeyt’in meşrebi;

İmam Hüseyin’in darından, didarından ayırmaya.

Lokma sahiplerinin lokması dünyada durak, ahrette Burak ola.

Nuru Nebi, Kerem-i Ali,

Pirimiz Hünkâr Hacı Bektaş Veli

Cümlemizi katarından ayırmaya.

Gerçeğe Hu.

 

Duadan sonra kurbanlar kesim için kurbancıya teslim edilir. Dede; burada da, isterse bilgilendirici ve açıklayıcı bilgiler ver-mek için sohbete başlar. Arkasından Hubyar Semahı yapılır. Bunun bir diğer adı da “Baş Semahı”dır.

 

Hubyar Semahı 1

Evel erkân ile, evel yol ile

Gelsin hizmet ehli semah eylesin

Yaradanım yardım etsin kuluna

Gelsin hizmet ehli semah eylesin

 

Dolduğumuz evler bol olsun nurdan

Biz de böyle gördük uludan pirden

Yardımcımız olsun ol Şah-ı Merdan

Eylesin erenler semah eylesin

 

Yaylarsan, çık Şah’ın yaylasın yayla

Söylersen Muhammed, Ali’den söyle

Ali’m aşkına gel bir semah eyle

Eylesin erenler semah eylesin

 

Semah eyleyenler haslar hasıdır

Semah eylemeyen Hak’ın nesidir?

Abdal Pir Sultan’ım er nefesidir.

Eylesin erenler semah eylesin

 

Muhammed Mustafa Habibullah’tır

Şu dünyaya baki kalan Allah’tır.

 

Semahtan sonra duaya durulur.

 

Semah duası

Allah Allah

Semahlar saf ola,

Günahlar af ola,

Semahınız Kırklar Semahı ola,

Rehberimiz On İki İmamlar,

Yardımcımız Hak Muhammed Ali ola,

Nuru Nebi Kerimi Ali,

Pir’imiz Üstadımız Hünkâr Hacı Bektaş Veli,

Dil bizden, nefes İmam Hüseyin’den ola

Gerçek Erenler Demine Hu.

 

Kesilmiş kurbanlardan bir tanesi bütün olarak dua için tekrar meydana getirilir. Dede duasını verir ve pişmeye gider.

 

Kurban lokması duası 1

Allah Allah !

Kurban sahibinin kurbanı kabul ola

Tüyü başınca sevap yazıla

Gadasına belasına karşı gele

İsmail’e inen koç gediğine kayıt kabul edile

Lokmalar Hak’a ulaşa

Hak şefaatinden, didarından ayırmaya

Gerçeğe Hu.

 

Kurbanlar pişerken ceme katılan hemen hemen tüm canlar se-mah ederler. Semah aralarında dede muhabbet eder. Cemdeki canlar da muhabbete katılırlar.

 

Kurbanların hazır olduğu haberi alınınca son semah yapılır. Bu semah cem başında yapılan baş semahının aynısıdır. Semah bitince hizmetlerin yürütülmesi için marifete geçilir. Burada gözlekçi “Marifete Hu” der. Cemin başını bağlamak için dara geçilir. Âşık (zakir) bir duazimam okur:

 

Duazimam

İnayettir bize fazlı Huda’dan

Umarım kurtara cümle beladan

Her dem ki şefaat eyle Muhammed

Evvel himmet Ali – el Murteza’dan

Şah Hasan’dan bulduk meyli muhabbet
Şah Hüseyin şehidi deşti Kerbela’dan
İmam Zeynel, İmam Bakır’ı Cafer
Delil bize Kâzım, Musa, Rıza’dan

Şah Taki be Naki, Askeri billâh
Gelecektir Mehdi Şah-ı Evliyadan
Dediler Hatai’m ne meşrebdensin
Aşkı muhabbetten sıdkı safhadan

 

Duazimamın bitiminde dede dua eder:

 

Allah Allah…

Hayır hacetler kabul ola

İstekler kadim ola

Muratlar hasıl ola

Erden bakım ola

Hak’tan nazar ola

Hak saklaya, Hızır bekleye

Gördüğümüzden geri koymaya

Hubyar; yolundan, izinden ayırmaya

Dilde dileklerimizi, gönülde muratlarımızı vere

Hak Teâlâ dualarımızı kabul eyleye

Hu ya Ali.

 

Duadan sonra süpürgeci gelir; dedenin önünde “Ya Allah, ya Muham-med, ya Ali” diyerek üç defa meydanı süpürür ve duaya durur:

 

Süpürgeci duası

Allah Allah…

Hizmetin kabul ola

Muradın hasıl ola

Seyyid Faraş efendimizin

Hizmeti üzerinize ola

Gerçek erenler demine Hu.

 

Süpürgeciden sonra dua için, elinde bir tas su ile sucu gelir.

 

Sucu (saka) duası

Allah Allah…

Hayır hizmetin makbul ola,

Yüzün ak ola,

Özün saf ola,

Sadık-ı Şah’tan

Selman-ı Pak’tan şefaat ola.

Gerçeğe Hu.

 

Elindeki sudan dededen başlayarak üç kişiye birer yudum içirir. Su içirirken; cemdeki tüm canlarla beraber şunu söyler:

 

Derim saka İmam Hasan, Şah Hüseyin

Kelamullah İmam Hasan, Şah Hüseyin

Şefaatullah İmam Hasan, Şah Hüseyin

 

Sucudan sonra âşıklar dedenin duasına durmak için gelir. Sucu da âşıklarla beraber tekrar duaya durur.

 

Âşık (zakir) duası

Allah Allah..

Hizmetiniz kabul ola

Muradınız hasıl ola

Ağzınız ağrı, acı görmeye

Diliniz bülbül, kalbiniz gevher ola

Zikrettiğiniz erenlerin evliyaların himmetleri

Üzerinizde hazır ve nazır ola

Hizmetinizden şefaat göresiniz

İmam Zeynel postuna bel karar eyleye

Gerçeğe Hu.

 

Bu sırada süpürgeci aşığın sazından tutar ve tekrar dua alır:

 

            Fadime ana, Fatma ana şefaat ede

            Şefaatinden ayırmaya

            Gerçeğe Hu.

 

Sonra;  elinde yanan bir mum ile çerağcı gelir ve duasını alır:

 

Çerağcı duası:

Allah Allah…

Mum çırasın yandırdın

Yansın yansın yakılsın

Ol Huda’nın aşkına

Kâinatta yanan dem Hacı Bektaş aşkına

Delil ürüşan ola

Münkir perişan ola

Müminin ceddi yürüye

Münkirin soyu kuruya

Cebiri Ensar’dan cümlemize şefaat ola

Şefaatinden ayırmaya

Gerçeğe Hu.

Çerağcıdan sonra haberci (peyik) gelir ve duaya durur:

 

Haberci (peyik)  duası

Allah Allah…

Durduğun dardan

Geldiğin yoldan

Gideceğin yerden

Hayır haber ve sağlık getiresin

Hizmetinden hayır hasenat göresin

Hizmetin Cebrail Aleyhiselam’ın hizmeti olsun

Erler, pirler yardımcın, Hızır kılavuzun olsun

Zorda kalmayasın, engelle karşılaşmayasın

Her işin düz olsun, gayretin bol olsun

Hizmetinden şefaat bulasın

Gerçeğe Hu.

 

Daha sonra dua için bekçi gelir ve dede duasını verir:

 

Bekçi duası:

Durduğun dardan

Yürüdüğün yoldan

Çağırdığın erden pirden şefaat bulasın

Deryalar bekçisi Boz Atlı Hızır şefaat ede.

Gerçeğe Hu.

 

En son olarak gözlekçi süpürgeci ile beraber cümlesine duaya durur.

 

Gözcü (gözlekçi) duası

Allah Allah…

Cümle hacetler kabul ola

Hizmetinizden şefaat bulasınız

Gözlekçi Karaca Ahmet

Katarından didarından ayırmaya

Gerçeğe Hu.

 

Duadan sonra dardaki canların rahata geçmesi için gözlekçi “Erenlerin sefasına Hu” der. Dede de şu duayı eder ve canlar ra-hata geçer:

 

Dar çeken didar göre,

Erenler sefasına vara

Dar-ı Fatıma Ana’dan şefaat ola.

Hu.

 

Lokmalar yenmeye başlamadan önce, cemdekilerin ellerini yıkamaları için el suyu gelir. Sucu ve yanında bir bayan sıradan tüm cem erenlerinin eline su döker ve havlu vererek kurulamalarını sağlarlar. Bundan sonra kurban yemek için hizmetçiler sofrayı hazırlamaya başlar. Lokmalar sofraya konur ve dedenin şu duasından sonra yenir.

 

Kurban lokması duası 2

Allah Allah…

            Gelen lokma şahına

            Şah devletine

            Evliya kuvvetine

            Lokmalar kabul ola

            Niyetler yerini ala

            Kurbanlar Hak’a ulaşa

            Hak katarında makbulü kabul ola

            Gerçeğe Hu.

 

Lokmalar yenmeye başlar. Dede, hizmetçilere hizmetleri için kendi payından lokmalar verir. Yanındaki canlara lokmalar verir. En son lokmayı da dualar ve canlardan birine verir:

 

Son lokma  duası

Birlerin ikilerin ola

Üçlerin ola, beşlerin ola

Yedilerin ola, On İki İmam’ların ola

On Dört Masum-u Pak’ların ola

Kırkların ola

Kırklar şefaatinden ayırmaya.

Umanın ola, küsenin ola

Özü, gönlü burada olan canların ola

Dardaki bundakilerin ola

Hazreti pir yardımcı ola

Lokmalar Hak’a ulaşa

Hak katarında kabulü makbul ola

Hu.

 

Kurban lokması yendikten sonra kurbancı ve hizmetliler sofrayı toplarlar ve duaya dururlar:

 

Kurbancı duası

Allah Allah…

Sofra kucağından

Bereketi bucağından kesilmeye

Elin bereketli ola

Başın devletli ola

Lokma sahibinin lokması kabul ola

Gerçeğe Hu.

 

Kurbancı da duasını aldıktan sonra dede cemin bitiş duası olan giden-duran duasını okur:

Giden – duran (cem sonu) duası

Allah Allah…

Giden duran

Pirler, pir civanları

Boş gelen dolu gide

Evliya muradını vere

Kovsuz, gıybetsiz evine varana

Hızır, Hubyar yardım ede

Şefaatinden mahrum etmeye

Geldiğiniz haneler şen ola,

Şenlikleri kesilmeye

Gerçeğe Hu.

 

Bu duadan sonra cem dağılır.

Not: Bu çalışma Mehmet Sarıyar tarafından derlenen ve Hubyar Sultan Derneği yayını olan Hubyar Ocağı uygulamaları ile Aevi yolu erkanı kitabından alınmıştır.